De Kotor-stadsmuren beklimmen naar St John's Fortress

De stadsmuren van Kotor maken deel uit van één aaneengesloten verdedigingswerk dat klimt van de oude stad, aan de waterkant, langs de flank van de St. John's-heuvel naar het fort San Giovanni — de lokale naam die de meeste bezoekers gebruiken is simpelweg "het fort" of "San Giovanni". Het hele systeem beslaat ongeveer 4,5 km en het fort zelf ligt ongeveer 260 m boven de Baai van Kotor. Het zijn de muren en de oude stad samen die het UNESCO-geliste Natural and Culturo-Historical Region of Kotor vormen, ingeschreven in 1979. De wandeling is minder een enkele trap dan een route die drie of vier keer van karakter verandert tijdens de klim, en weten wat er komen gaat maakt de beklimming veel aangenamer dan alleen maar je hoofd naar beneden te houden en treden te tellen.

Waar de klim begint

Er zijn twee bewegwijzerde ingangen naar het muursysteem. De eerste is bij de North Gate, ook wel de River Gate genoemd, aan de rand van de oude stad waar de rivier de Škurda de muren raakt. De tweede is achter de oude stad, aan de oostkant, en is de route die de meeste begeleide wandelingen gebruiken. Beide paden komen vrij snel samen op dezelfde stenen trap, dus het maakt niet veel uit welke je kiest — kies degene die het dichtst bij je verblijfplaats is, of begin bij de North Gate als je het klassieke uitzicht wilt over de Sea Gate en de Leeuw van St. Mark die erboven is uitgehouwen, een overblijfsel van bijna vier eeuwen Venetiaanse heerschappij tussen 1420 en 1797.

Fase één: de lagere haarspeldbochten

Het eerste stuk buiten de oude stad voelt het steilst aan, vooral omdat je koud begint. De treden zijn hier smal, ongelijk en direct in de heuvel uitgehakt, zigzaggend over de helling in plaats van recht omhoog. Dit is ook waar je in het hoogseizoen het kaartjesloket passeert — goed om te weten voordat je vertrekt (een volledige uitleg over hoe dat werkt vind je in onze gids voor tickets en entreeprijzen). Neem dit gedeelte rustig. De meeste mensen die de klim zwaarder vinden dan verwacht, gaan in de eerste tien minuten te hard en betalen daar later de prijs voor.

Fase twee: de kerk halverwege

Ongeveer halverwege — qua inspanning meer dan exacte hoogte — bereik je de Kerk van Onze-Lieve-Vrouw van Genezing (Gospa od Zdravlja), een kleine kapel gebouwd in het begin van de 16e eeuw, rond 1518, als votiefgeschenk tijdens een pestuitbraak. Het is de bekendste fotostop op de klim: vanaf het terras ernaast liggen de terracotta daken van de oude stad direct onder je en begint de baai zijn volledige, fjordachtige vorm te onthullen (technisch gezien is de baai van Kotor een ria, een verzonken rivierkloof, maar hij wordt vaak beschreven als de zuidelijkste fjord van Europa). De meeste mensen pauzeren hier tien tot vijftien minuten, en het is een verstandig moment om te evalueren hoe het gaat — de tweede helft van de klim is korter dan de eerste, maar de blootstelling neemt toe.

Fase drie: naar de vestingmuren

Boven de kerk wordt het pad smaller en worden de afgronden aan weerszijden duidelijker merkbaar, vooral op het laatste stuk naar de vestingmuren. Dit bovenste gedeelte is waar stevig schoeisel echt belangrijk is — zie onze gids voor moeilijkheidsgraad en veiligheid Voor de fijnproevers: de beloning is het fort zelf – een ruige, dakloze ommuring van wallen op circa 260 meter hoogte, met de Baai van Kotor volledig aan uw voeten, omlijst door de bergen die de baai haar besloten, bijna meerachtige karakter geven.

De terugweg

Zelfstandige klimmers keren meestal langs dezelfde weg terug – de eenvoudigste optie, waarmee u de afdaling rustig kunt nemen, wat vaak minder belastend is voor de knieën dan het klinkt. Bij begeleide wandelingen wordt de route daarentegen vaak in omgekeerde volgorde afgelegd of gaat men over de heuvelrug verder, afdalend door het gehucht Špiljari – een klein bergdorpje met een vervallen kerk – om via rustigere paden terug te keren naar Kotor. Wilt u liever niet dezelfde 1.350 treden terug, dan is dat de voornaamste reden om voor de begeleide versie te kiezen in plaats van alleen te gaan.

Afstanden en cijfers in één oogopslag

• Totale lengte van de vestingwerken: circa 4,5 km aan muren
• Hoogte van het fort: ongeveer 260 m boven de baai
• Treden: doorgaans geteld op circa 1.350 (bronnen verschillen licht)
• Rondwandeling duur: ongeveer 1,5–2 uur ongegidst; begeleide wandelingen met een afdaling via de Krstać–Špiljari-route duren circa vier uur inclusief transfers
• Beste licht: zonsopgang of het laatste uur voor zonsondergang — raadpleeg onze tijdsgids

Een paar dingen die niemand je vertelt

Het pad ligt volledig in de zon, met vrijwel geen schaduw gedurende de hele klim, wat op een warme dag zwaarder weegt dan het aantal treden. De stenen onder je voeten zijn op lange stukken originele middeleeuwse bestrating — prachtig, maar oneffen en glad als het nat is. Er is nergens stromend water langs de route, dus wat je meeneemt, is wat je hebt. En omdat de vestingmuren op de meeste plekken geen afzettingen hebben, is dit geen klim voor slippers of met kleine kinderen die ronddwalen — meer over wie er beter twee keer over nadenkt in onze moeilijkheidsgids.